Czy postbiotyki wspierają odporność w sezonie przeziębień i grypy? Co mówią badania

Autor: Zespół PRIME NEXT GENERATION  |  19. czerwca 2026

Każdego roku, gdy rozpoczyna się sezon przeziębień i grypy, powtarza się ten sam schemat: saszetki z witaminą C, pastylki z cynkiem, probiotyki i płyn do dezynfekcji rąk stosowany niemal na każdej powierzchni. Robisz wszystko „jak należy”, a mimo to przez tydzień zmagasz się z niedrożnością nosa, bólem mięśni i głębokim zmęczeniem, które sprawia, że nawet przewijanie ekranu telefonu wydaje się wysiłkiem.

A co, jeśli jeden z ważnych elementów wspierających prawidłowe funkcjonowanie odporności sezonowej znajduje się już w Twoim organizmie – w jelitach?

Coraz więcej badań analizuje rolę postbiotyków, czyli preparatów zawierających nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, którym w odniesieniu do określonych preparatów przypisano udokumentowany efekt biologiczny. Badania nad postbiotykami oraz związkami powstającymi podczas aktywności mikroorganizmów jelitowych wskazują, że mogą one uczestniczyć w mechanizmach wpływających na sposób, w jaki organizm reaguje na zagrożenia, w tym na czynniki związane z infekcjami górnych dróg oddechowych, takimi jak przeziębienie i grypa.

Połączenie pomiędzy jelitami a odpornością, o którym wiele osób zapomina

W obrębie przewodu pokarmowego znajduje się największe skupisko komórek układu odpornościowego w organizmie. Nie jest to wyłącznie metafora. Tkanka limfatyczna związana z jelitami, określana skrótem GALT, stanowi rozbudowany system komórek i struktur immunologicznych. Jej prawidłowe funkcjonowanie pozostaje w ścisłym związku z sygnałami pochodzącymi z mikrobioty jelitowej.

Gdy mikrobiota jelitowa pozostaje w równowadze, uczestniczy w wytwarzaniu wielu związków, w tym krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, peptydów przeciwdrobnoustrojowych oraz innych metabolitów. Związki te mogą wpływać na dojrzewanie, aktywność i regulację komórek układu odpornościowego, pomagając organizmowi reagować na zagrożenia w sposób szybki, ale jednocześnie proporcjonalny. Zaburzenie równowagi mikrobioty może natomiast wpływać na jakość tych sygnałów i funkcjonowanie mechanizmów obronnych.

W tym miejscu pojawiają się postbiotyki. W przeciwieństwie do probiotyków, które zawierają żywe mikroorganizmy wymagające zachowania odpowiedniej żywotności podczas produkcji, przechowywania i przechodzenia przez przewód pokarmowy, postbiotyki zawierają mikroorganizmy nieożywione lub ich składniki. Mogą również zawierać związki powstałe w procesie fermentacji, zależnie od składu konkretnego preparatu. Można porównać probiotyki do pracowników fabryki, a związki powstające w wyniku ich aktywności do gotowych produktów tej fabryki.

Co wykazało badanie suplementu zawierającego zmodyfikowany fermentat drożdżowy?

Jedno z interesujących badań dotyczących fermentatów drożdżowych i odpowiedzi immunologicznej obejmowało EpiCor – wysuszony fermentat otrzymywany z drożdży Saccharomyces cerevisiae, czyli drożdży piekarskich. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Urologic Nursing Moyad i współpracownicy analizowali, czy suplement zawierający fermentat drożdżowy może wpływać na częstość występowania oraz czas trwania objawów przypominających przeziębienie i grypę u zdrowych osób dorosłych (Moyad i wsp., 2008).

Wyniki tego konkretnego badania były warte uwagi. Wśród uczestników przyjmujących badany fermentat drożdżowy, w porównaniu z grupą placebo, zaobserwowano:

• mniejszą liczbę epizodów objawów przypominających przeziębienie i grypę,
• krótszy czas utrzymywania się objawów w przypadku ich wystąpienia,
• mniejsze nasilenie wybranych dolegliwości, w tym niedrożności nosa, bólu gardła i ogólnego dyskomfortu.

Szczególnie interesujący był mechanizm analizowanego działania. Badany fermentat drożdżowy nie wprowadzał do jelit żywych bakterii. Dostarczał natomiast składników powstałych w procesie fermentacji, które w tym konkretnym preparacie mogły wpływać na wybrane elementy wrodzonej odpowiedzi immunologicznej.

Należy podkreślić, że wyniki te odnoszą się do określonego fermentatu, zastosowanej dawki oraz badanej grupy. Nie można automatycznie przypisywać takich samych właściwości wszystkim postbiotykom ani innym preparatom zawierającym drożdże lub ich składniki.

Dlaczego w określonych zastosowaniach postbiotyki mogą mieć przewagę praktyczną nad probiotykami?

Jeśli stosowałeś probiotyki z myślą o wspieraniu odporności i nie zauważyłeś oczekiwanych rezultatów, nie jesteś wyjątkiem. Jednym z wyzwań związanych z suplementami zawierającymi żywe mikroorganizmy jest zachowanie ich stabilności i żywotności. Szczepy probiotyczne muszą przetrwać proces produkcji, transport, przechowywanie, działanie kwasu żołądkowego i soli żółciowych, zanim będą mogły oddziaływać w przewodzie pokarmowym. Nie wszystkie mikroorganizmy zachowują żywotność na każdym z tych etapów.

Postbiotyki omijają część tych wyzwań. Ponieważ nie wymagają obecności żywych mikroorganizmów, mogą – zależnie od konkretnej formulacji – charakteryzować się następującymi właściwościami:

• Stabilność podczas przechowywania: wiele preparatów postbiotycznych nie wymaga przechowywania w warunkach chłodniczych, chociaż zawsze należy przestrzegać zaleceń producenta.
• Brak konieczności zachowania żywotności mikroorganizmów: składniki preparatu nie muszą przeżyć kontaktu z kwasem żołądkowym ani namnażać się w jelitach, aby znaleźć się w przewodzie pokarmowym.
• Powtarzalność składu: odpowiednio standaryzowany preparat może dostarczać w każdej porcji określoną ilość tych samych składników.
• Możliwa dobra tolerancja: brak żywych mikroorganizmów może być korzystny dla części osób, które źle tolerują niektóre probiotyki. Nie oznacza to jednak całkowitego braku ryzyka działań niepożądanych lub indywidualnej nietolerancji.

W odniesieniu do funkcjonowania układu odpornościowego konkretne preparaty postbiotyczne i fermentaty są badane pod kątem możliwego wpływu na aktywność komórek naturalnych zabójców, czyli komórek NK, integralność błony śluzowej jelit oraz regulację odpowiedzi zapalnej. Wszystkie te mechanizmy mają znaczenie dla obrony organizmu przed patogenami. Wyników uzyskanych dla jednego produktu nie należy jednak automatycznie przenosić na wszystkie postbiotyki.

Jak jelita uczestniczą w kształtowaniu odpowiedzi układu odpornościowego?

Aby zrozumieć, dlaczego zdrowie jelit ma znaczenie dla odporności organizmu w sezonie przeziębień i grypy, warto przyjrzeć się temu, w jaki sposób układ odpornościowy rozpoznaje potencjalne zagrożenia i uczy się na nie odpowiednio reagować.

Nabłonek jelitowy ma grubość pojedynczej warstwy komórek. Po jednej stronie znajdują się treść pokarmowa i mikroorganizmy, a po drugiej – tkanki organizmu, naczynia krwionośne i komórki układu odpornościowego. Bariera jelitowa nie jest więc wyłącznie bierną ścianą. Stanowi aktywne centrum wymiany informacji. Komórki odpornościowe obecne w jelitach nieustannie analizują cząsteczki znajdujące się w świetle przewodu pokarmowego, odróżniając składniki nieszkodliwe od potencjalnych zagrożeń.

Gdy metabolity mikrobioty, takie jak maślan i inne krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, występują w odpowiednich ilościach, badania wskazują, że mogą uczestniczyć w następujących procesach:

• wspieraniu prawidłowego funkcjonowania połączeń ścisłych pomiędzy komórkami nabłonka jelitowego, które ograniczają niekontrolowane przenikanie składników przez barierę jelitową,
• regulowaniu przewlekłej odpowiedzi zapalnej o niewielkim nasileniu, która może wpływać na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego,
• uczestniczeniu w mechanizmach związanych z wydzielniczą immunoglobuliną A, czyli sIgA, stanowiącą jeden z najważniejszych elementów obrony błon śluzowych.

Prawidłowo funkcjonująca bariera jelitowa pomaga ograniczać przenikanie niepożądanych składników i umożliwia bardziej precyzyjną reakcję układu odpornościowego w przypadku kontaktu z potencjalnym zagrożeniem.

Praktyczne sposoby wspierania odporności poprzez zdrowie jelit

Wspieranie prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego zgodnie z aktualną wiedzą naukową nie musi być skomplikowane. Poniżej przedstawiono działania, których znaczenie wynika z dostępnych badań i zaleceń dotyczących stylu życia.

1. Rozważ odpowiednio dobrany preparat postbiotyczny. Zamiast opierać się wyłącznie na probiotykach, można rozważyć preparat zawierający dokładnie scharakteryzowane i przebadane składniki postbiotyczne. Należy zwracać uwagę na skład, zastosowane szczepy, sposób ich inaktywacji, dawkę oraz jakość dokumentacji naukowej.

SUPER BIOTICS™ marki PRIME NEXT GENERATION zawiera kompleks postbiotyczny oraz witaminę D3 i foliany. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany również pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Oświadczenia te dotyczą działania witaminy D i folianów, a nie leczenia, zapobiegania ani łagodzenia przebiegu przeziębienia lub grypy.

2. Odżywiaj swoją mikrobiotę. Nawet podczas stosowania preparatu postbiotycznego mikroorganizmy jelitowe nadal potrzebują błonnika, który stanowi substrat do wytwarzania wielu metabolitów. Warto regularnie spożywać różnorodne produkty roślinne, takie jak warzywa, rośliny strączkowe, pełnoziarniste produkty zbożowe, orzechy i nasiona.

3. Traktuj sen jako priorytet. Niedostateczna ilość snu i zaburzenia rytmu dobowego mogą wpływać zarówno na funkcjonowanie układu odpornościowego, jak i skład oraz aktywność mikrobioty jelitowej. Dąż do regularnego snu trwającego około 7–9 godzin na dobę, szczególnie w sezonie zwiększonej liczby infekcji dróg oddechowych. Więcej informacji dotyczących zdrowia przewodu pokarmowego można znaleźć w materiałach Mayo Clinic.

4. Zarządzaj stresem. Przewlekły stres wiąże się ze zwiększonym wydzielaniem kortyzolu i może wpływać na barierę jelitową, skład mikrobioty oraz funkcjonowanie układu odpornościowego. Pomocne może być nawet 10 minut dziennie poświęconych na spokojne ćwiczenia oddechowe, spacer, aktywność fizyczną albo inną formę wyciszenia.

W dodatkowym wspieraniu prawidłowych funkcji psychologicznych znaczenie mogą mieć składniki o zatwierdzonych oświadczeniach zdrowotnych. SAFFROZAC™ marki PRIME NEXT GENERATION zawiera między innymi magnez, witaminę B6 i foliany, które pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych. Produkt zawiera również melatoninę, która pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, gdy zostanie spożyta w ilości 1 mg krótko przed snem.

5. Działaj regularnie. Wspieranie odporności nie powinno rozpoczynać się dopiero w dniu, w którym pojawia się drapanie w gardle. Codzienne dbanie o dietę, sen, aktywność fizyczną, poziom stresu i zdrowie jelit tworzy podstawy prawidłowego funkcjonowania organizmu przez cały rok.

Najważniejsze wnioski

Badania dotyczące fermentatów drożdżowych oraz objawów przypominających przeziębienie i grypę uzupełniają coraz szerszą wiedzę na temat roli przewodu pokarmowego. Jelita nie odpowiadają wyłącznie za trawienie. Są również miejscem intensywnej aktywności układu odpornościowego i ważnym centrum komunikacji pomiędzy mikrobiotą, nabłonkiem jelitowym oraz komórkami immunologicznymi.

Postbiotyki stanowią rozwijający się obszar badań i mogą oferować stabilną formę dostarczania nieożywionych mikroorganizmów, ich składników oraz – zależnie od preparatu – związków powstałych podczas fermentacji. Ich zaletą technologiczną jest brak konieczności utrzymywania mikroorganizmów przy życiu. Nie oznacza to jednak, że wszystkie postbiotyki działają jednakowo ani że mogą zapobiegać przeziębieniu lub grypie.

Wyniki badań należy zawsze odnosić do konkretnego preparatu, zastosowanej dawki, czasu stosowania i badanej grupy. Czas potrzebny do zauważenia ewentualnych efektów również może być różny i zależy od indywidualnych uwarunkowań organizmu.

Jeśli masz dość corocznego cyklu infekcji sezonowych, mimo że starasz się robić wszystko „jak należy”, warto zwrócić większą uwagę na to, co dzieje się wewnątrz organizmu – dosłownie.

Twoje jelita są częścią systemu odpornościowego. Zapewnij im odpowiednie warunki do prawidłowego funkcjonowania.

Poznaj zestaw SUPER BIOTICS™ + SAFFROZAC™ marki PRIME NEXT GENERATION – kompleksowe połączenie formuły postbiotycznej z witaminą D3 i folianami oraz składników wspierających prawidłowe funkcje psychologiczne i sen.

Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia mają istotne znaczenie. Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Suplementy diety nie zapobiegają infekcjom, nie leczą przeziębienia ani grypy i nie zastępują szczepień, diagnostyki lub leczenia zaleconego przez lekarza. Wyników badań dotyczących konkretnego fermentatu drożdżowego nie należy odnosić automatycznie do innych preparatów postbiotycznych.

ŹRÓDŁA WIEDZY

1. Salminen S., Collado M.C., Endo A. i wsp. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) Consensus Statement on the Definition and Scope of Postbiotics (Stanowisko ekspertów ISAPP dotyczące definicji i zakresu pojęcia postbiotyków). „Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology”, 2021; 18(9): 649–667.
2. Takiishi T., Fenero C.I.M., Câmara N.O.S. Intestinal Barrier and Gut Microbiota: Shaping Our Immune Responses Throughout Life (Bariera jelitowa i mikrobiota jelitowa – kształtowanie odpowiedzi immunologicznej przez całe życie). „Tissue Barriers”, 2017; 5(4): e1373208.
3. Moyad M.A., Robinson L.E., Zawada E.T. Jr. i wsp. Effects of a Modified Yeast Supplement on Cold/Flu Symptoms (Wpływ zmodyfikowanego suplementu drożdżowego na objawy przypominające przeziębienie i grypę). „Urologic Nursing”, 2008; 28(1): 50–55.
4. Moyad M.A., Robinson L.E., Zawada E.T. i wsp. Immunogenic Yeast-Based Fermentate for Cold/Flu-Like Symptoms in Nonvaccinated Individuals (Immunogenny fermentat drożdżowy a objawy przypominające przeziębienie i grypę u osób nieszczepionych przeciw grypie). „Journal of Alternative and Complementary Medicine”, 2010; 16(2): 213–218.
5. Jensen G.S., Redman K.A., Benson K.F. i wsp. Antioxidant Bioavailability and Rapid Immune-Modulating Effects After Consumption of a Single Acute Dose of a High-Metabolite Yeast Immunogen: Results of a Placebo-Controlled Double-Blinded Crossover Pilot Study (Biodostępność antyoksydantów i szybkie działanie immunomodulujące po spożyciu pojedynczej dawki fermentatu drożdżowego – pilotażowe badanie kontrolowane placebo). „Journal of Medicinal Food”, 2011; 14(9): 1002–1010.
6. Parada Venegas D., De la Fuente M.K., Landskron G. i wsp. Short Chain Fatty Acids-Mediated Gut Epithelial and Immune Regulation and Its Relevance for Inflammatory Bowel Diseases (Regulacja nabłonka jelitowego i odpowiedzi immunologicznej przez krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe). „Frontiers in Immunology”, 2019; 10: 277.
7. Cedernaes J., Osler M.E., Voisin S. i wsp. Gut Microbiota and Glucometabolic Alterations in Response to Recurrent Partial Sleep Deprivation in Normal-Weight Young Individuals (Zmiany mikrobioty jelitowej i metabolizmu glukozy w odpowiedzi na powtarzające się częściowe ograniczenie snu). „Molecular Metabolism”, 2016; 5(12): 1175–1186.
8. Konturek P.C., Brzozowski T., Konturek S.J. Stress and the Gut: Pathophysiology, Clinical Consequences, Diagnostic Approach and Treatment Options (Stres i jelita – patofizjologia, następstwa kliniczne, diagnostyka i możliwości leczenia). „Journal of Physiology and Pharmacology”, 2011; 62(6): 591–599.
9. Komisja Europejska. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności. Źródło zatwierdzonych oświadczeń dotyczących między innymi witaminy D, folianów, magnezu, witaminy B6 i melatoniny.
10. Szajewska H. Postbiotyki, czyli „życie po życiu”. Medycyna Praktyczna, 2023.
11. Szajewska H. Biotyki – probiotyki, prebiotyki, synbiotyki i postbiotyki. Medycyna Praktyczna, 2025.
12. Mroczyńska M. Mikroorganizmy jelitowe człowieka i ich aktywność metaboliczna. „Przegląd Gastroenterologiczny”, 2011; 6(4).
13. Radwan P. Rola mikroflory jelitowej w nieswoistych zapaleniach jelit. „Przegląd Gastroenterologiczny”, 2009; 4(1).