Kiedy stres staje się codziennym stanem, układ pokarmowy może być jednym z pierwszych obszarów, w których zauważysz jego konsekwencje. Wzdęcia, zmiany rytmu wypróżnień i większa wrażliwość przewodu pokarmowego nie zawsze oznaczają, że musisz jeszcze bardziej rygorystycznie kontrolować sposób żywienia. Jelita i mózg nieustannie się komunikują, a długotrwały stres może wpływać na środowisko mikrobiologiczne uczestniczące w tej komunikacji.
Stres a zdrowie jelit są ze sobą ściśle powiązane. Przewlekły stres może wpływać na mikrobiotę jelitową poprzez hormony stresu, aktywność układu odpornościowego oraz zmiany w autonomicznym układzie nerwowym. Postbiotyki są preparatami zawierającymi nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki. Są badane jako element podejścia do osi jelita–mózg, jednak zakres ich właściwości zależy od konkretnego preparatu, zastosowanych mikroorganizmów, sposobu inaktywacji, dawki i jakości badań.
Zależność ta ma znaczenie również dlatego, że przewód pokarmowy jest ważnym miejscem wytwarzania i metabolizowania substancji sygnałowych. Komórki enterochromafinowe przewodu pokarmowego wytwarzają około 90–95% serotoniny obecnej w organizmie. Serotonina obwodowa uczestniczy między innymi w regulacji motoryki, wydzielania i czucia trzewnego. Nie oznacza to jednak, że serotonina wytwarzana w jelitach bezpośrednio przemieszcza się do mózgu lub automatycznie poprawia nastrój.
Aby zrozumieć, w jaki sposób postbiotyki mogą wpisywać się w świadomą rutynę wspierającą organizm, należy najpierw przyjrzeć się reakcji stresowej oraz temu, jak kortyzol i inne mediatory stresu mogą oddziaływać na przewód pokarmowy i mikrobiotę jelitową.
Stres a zdrowie jelit – jak kortyzol wpływa na mikrobiotę?
Kiedy stres przestaje być zjawiskiem sporadycznym i utrzymuje się przez dłuższy czas, organizm wielokrotnie aktywuje naturalną reakcję stresową. Jednym z najważniejszych mechanizmów uczestniczących w tej odpowiedzi jest oś podwzgórze–przysadka–nadnercza, określana również jako oś HPA.
Oś podwzgórze–przysadka–nadnercza pomaga organizmowi reagować na obciążenie poprzez uwalnianie hormonów, w tym kortyzolu. W krótkiej perspektywie reakcja ta pełni funkcję adaptacyjną i ochronną. Jeżeli jednak pozostaje nadmiernie aktywna przez długi czas, może wpływać na trawienie, motorykę przewodu pokarmowego, funkcjonowanie bariery jelitowej oraz środowisko, w którym rozwija się mikrobiota jelitowa.
Jak kortyzol zmienia środowisko jelit?
Kortyzol i inne sygnały związane ze stresem mogą wpływać na motorykę przewodu pokarmowego, czyli przemieszczanie się treści pokarmowej i produktów przemiany materii. Może to częściowo wyjaśniać, dlaczego podczas stresujących okresów niektóre osoby doświadczają nagłej potrzeby wypróżnienia, zaparć, wzdęć, uczucia pełności lub innych zmian trawiennych.
Długotrwały stres może również oddziaływać na funkcjonowanie bariery jelitowej. Bariera ta odpowiada za kontrolowanie transportu substancji pomiędzy światłem przewodu pokarmowego a wnętrzem organizmu. W badaniach analizuje się, czy przewlekła aktywacja reakcji stresowej może zwiększać przepuszczalność jelitową i zmieniać funkcjonowanie połączeń pomiędzy komórkami nabłonka.
Hormony stresu, sygnalizacja immunologiczna oraz zmiany aktywności autonomicznego układu nerwowego mogą wpływać na skład i różnorodność mikrobioty jelitowej. Zależności te opisano w przeglądzie naukowym dostępnym w bazie National Institutes of Health.
W uproszczeniu zmiany te mogą sprzyjać zaburzeniu stabilności ekosystemu jelitowego, określanemu w badaniach jako dysbioza. Dysbioza nie oznacza jednak, że wszystkie korzystne mikroorganizmy zniknęły ani że pojedynczy objaw potwierdza występowanie konkretnego zaburzenia mikrobioty. Nie istnieje również jeden uniwersalny skład „idealnej” mikrobioty dla każdej osoby.
Oś HPA i mikrobiota komunikują się w obu kierunkach
Zależność pomiędzy stresem a mikrobiotą nie przebiega wyłącznie od mózgu do jelit. Oś podwzgórze–przysadka–nadnercza może wpływać na środowisko jelitowe, natomiast sygnały pochodzące z mikroorganizmów jelitowych i ich metabolitów mogą uczestniczyć w komunikacji z układem nerwowym oraz mechanizmami odpowiedzi stresowej.
Przeglądy naukowe wskazują, że długotrwały lub traumatyczny stres może zaburzać różne elementy komunikacji osi jelita–mózg. Analizowane są między innymi zmiany dotyczące jelitowego układu nerwowego, czucia trzewnego, funkcjonowania bariery jelitowej, motoryki, mikrobioty i odpowiedzi immunologicznej.
Bariera jelitowa może być szczególnie wrażliwa na długotrwałe obciążenie. Pomaga to wyjaśnić, dlaczego napięcie psychiczne może współwystępować z rzeczywistymi objawami fizycznymi ze strony przewodu pokarmowego. Nie oznacza to, że objawy są wyobrażone ani że ich jedyną przyczyną musi być stres.
Regularne posiłki, odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna, nawodnienie oraz metody ograniczania nadmiernego napięcia mogą tworzyć bardziej stabilne warunki dla przewodu pokarmowego. Jeżeli objawy są uporczywe, nasilone, nowe lub towarzyszą im niepokojące symptomy, należy skonsultować się z lekarzem zamiast zakładać, że ich jedynym źródłem jest stres.
Jak stres i zdrowie jelit łączą się poprzez procesy zapalne?
Przewlekły stres może wpływać na środowisko jelitowe na wiele sposobów. Jeżeli reakcja stresowa pozostaje nadmiernie aktywna, hormony stresu oraz mediatory immunologiczne mogą oddziaływać na skład i różnorodność mikrobioty.
Zmiany te bywają opisywane jako dysbioza, czyli zaburzenie składu lub funkcjonowania społeczności mikroorganizmów. Nie oznacza to jednak, że każda korzystna bakteria znika albo że pojedynczy test mikrobioty może jednoznacznie określić stan całego układu pokarmowego. Oznacza raczej, że warunki sprzyjające stabilnemu i odpornemu ekosystemowi mogą ulegać zmianie.
Przeglądy badań opisują stres psychologiczny jako jeden z czynników mogących wpływać na mikrobiotę poprzez hormony stresu, układ odpornościowy i autonomiczny układ nerwowy. Stres może również zmieniać sposób odżywiania, długość i jakość snu, regularność posiłków oraz przebieg trawienia. Wszystkie te elementy mogą dodatkowo wpływać na mikroorganizmy jelitowe.
Przegląd dotyczący stresu psychologicznego i mikrobioty przedstawia tę zależność jako wielokierunkową interakcję pomiędzy mózgiem, zachowaniem, sposobem żywienia, układem odpornościowym i środowiskiem jelitowym, a nie jako prosty związek jednej przyczyny z jednym skutkiem.
Co oznacza zwiększona przepuszczalność jelit?
Nabłonek jelitowy działa jak selektywna bariera. Umożliwia wchłanianie składników odżywczych i innych potrzebnych substancji, jednocześnie ograniczając przenikanie niepożądanych elementów ze światła przewodu pokarmowego do wnętrza organizmu.
Przewlekły stres może wpływać na regulację tej bariery i zwiększać przepuszczalność jelitową. Zjawisko to bywa potocznie nazywane „nieszczelnym jelitem”. Nie oznacza ono jednak powstania dosłownego otworu w jelicie. Odnosi się do zmian w kontrolowanym przenikaniu substancji przez nabłonek i w funkcjonowaniu połączeń międzykomórkowych.
Kiedy funkcjonowanie bariery jest zaburzone, fragmenty mikroorganizmów i określone metabolity mogą łatwiej kontaktować się z komórkami układu odpornościowego. Może to wpływać na aktywność immunologiczną i sygnalizację zapalną.
Przegląd badań dotyczący stresu, procesów zapalnych i przepuszczalności jelitowej jest dostępny w bazie PubMed Central: PMC10867428.
Zwiększona przepuszczalność jelit nie jest jednak samodzielnym wyjaśnieniem wszystkich objawów trawiennych, zmęczenia lub pogorszonego samopoczucia. W przypadku utrzymujących się problemów konieczna może być diagnostyka obejmująca wiele potencjalnych przyczyn.
Układ odpornościowy jest częścią zależności jelita–mózg
Mikrobiota i układ odpornościowy pozostają w ciągłej komunikacji. Mikroorganizmy jelitowe oraz ich metabolity mogą uczestniczyć w kształtowaniu aktywności immunologicznej, natomiast sygnały układu odpornościowego wpływają na środowisko, w którym funkcjonują mikroorganizmy.
Badania nad wzajemnym oddziaływaniem mikrobioty i odporności wskazują, że środowisko jelitowe może uczestniczyć w regulowaniu odpowiedzi organizmu na stres. Może to częściowo pomagać w wyjaśnieniu, dlaczego przedłużające się napięcie bywa związane z dyskomfortem trawiennym, zmianami rytmu wypróżnień lub zwiększonym odczuwaniem sygnałów płynących z przewodu pokarmowego.
Nie chodzi jednak o uzyskanie jednego „idealnego” profilu bakterii. Bardziej praktycznym celem jest wspieranie warunków sprzyjających prawidłowemu funkcjonowaniu jelit poprzez zróżnicowaną dietę, regularność, odpowiednią ilość snu, aktywność fizyczną i ograniczanie długotrwałego przeciążenia.
Postbiotyki są badane jako jeden z elementów tego szerszego zagadnienia. Nie należy jednak przedstawiać ich jako środków leczących stres, stan zapalny, dysbiozę lub zaburzenia bariery jelitowej.
Oś jelita–mózg działa w obu kierunkach
Mózg nie tylko obserwuje to, co dzieje się w przewodzie pokarmowym. Pozostaje z nim w nieustannej komunikacji. Podczas stresującego spotkania, trudnego tygodnia lub długiego okresu niedoboru snu mózg może wysyłać sygnały wpływające na trawienie, motorykę jelit oraz intensywność odczuwania pełności, ucisku, bólu lub dyskomfortu.
Jest to jeden z powodów, dla których stres może objawiać się wzdęciami, gazami, zaparciem, biegunką lub uczuciem niespokojnego żołądka, nawet jeżeli sposób żywienia nie uległ istotnej zmianie.
Komunikacja przebiega również w przeciwnym kierunku. Sygnały pochodzące z przewodu pokarmowego docierają do mózgu poprzez nerw błędny, drogi układu odpornościowego, hormony, metabolity mikrobioty i inne cząsteczki sygnałowe.
Ten dwukierunkowy system jest określany jako oś jelita–mózg. Badania opisują mikrobiotę jelitową jako aktywnego uczestnika tej sieci, a nie wyłącznie bierny zbiór mikroorganizmów. Metabolity mikrobioty mogą wpływać na procesy fizjologiczne oraz zachowania, w tym sposób odżywiania. Może to tworzyć powtarzający się cykl obejmujący stres, dietę i funkcjonowanie przewodu pokarmowego.
Badania dotyczące mikrobioty i odpowiedzi na stres opisują, w jaki sposób sygnały te mogą oddziaływać zarówno na procesy fizjologiczne, jak i zachowanie. Autorzy podkreślają jednak złożoność tych zależności oraz ograniczenia dostępnych danych dotyczących człowieka.
Dlaczego jelita mogą mieć związek z nastrojem?
Przewód pokarmowy jest ważnym miejscem wytwarzania i metabolizowania substancji sygnałowych. Komórki enterochromafinowe znajdujące się w nabłonku przewodu pokarmowego wytwarzają około 90–95% serotoniny obecnej w organizmie.
Serotonina jelitowa uczestniczy przede wszystkim w funkcjach obwodowych, między innymi w motoryce, wydzielaniu, czuciu trzewnym i komunikacji z jelitowym układem nerwowym. Nie przenika ona swobodnie przez barierę krew–mózg, dlatego stwierdzenie, że „jelita produkują serotoninę dla mózgu”, byłoby nadmiernym uproszczeniem.
Mikrobiota może natomiast wpływać na metabolizm tryptofanu, aktywność komórek enterochromafinowych, funkcjonowanie nerwu błędnego, sygnalizację immunologiczną i wytwarzanie różnych metabolitów. W ten sposób środowisko jelitowe może uczestniczyć w szerszej komunikacji osi jelita–mózg.
W praktyce okres zwiększonego obciążenia może wiązać się jednocześnie z problemami z koncentracją, zmianami nastroju, wzdęciami lub dyskomfortem trawiennym. Dolegliwości te mogą dodatkowo zwiększać napięcie, utrudniać odpoczynek oraz wpływać na regularność posiłków.
Nie oznacza to, że każda zmiana nastroju rozpoczyna się w jelitach ani że suplementacja zastępuje pomoc psychologiczną, psychiatryczną lub inną profesjonalną opiekę medyczną. Oznacza natomiast, że układu pokarmowego i samopoczucia nie zawsze należy traktować jako całkowicie niezależnych obszarów.
Czy postbiotyki mogą wspierać równowagę jelit podczas stresu?
Kiedy stres wpływa na trawienie, dodanie kolejnego produktu zawierającego żywe mikroorganizmy nie musi być jedynym możliwym rozwiązaniem. Postbiotyki reprezentują inną kategorię preparatów.
Zgodnie z definicją Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego Probiotyków i Prebiotyków postbiotyk jest preparatem zawierającym nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, który przynosi określoną korzyść zdrowotną gospodarzowi. Korzyść musi zostać wykazana dla konkretnego preparatu.
W przeciwieństwie do probiotyków postbiotyki nie wymagają utrzymania żywotności mikroorganizmów podczas produkcji, transportu, przechowywania i przechodzenia przez przewód pokarmowy. Nie oznacza to jednak, że każdy inaktywowany mikroorganizm automatycznie jest postbiotykiem ani że wszystkie postbiotyki działają w taki sam sposób.
| Cecha | Postbiotyki | Probiotyki |
|---|---|---|
| Forma | Preparaty zawierające nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, dla których wykazano określoną korzyść zdrowotną. | Żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości przynoszą korzyść zdrowotną gospodarzowi. |
| Stabilność podczas przechowywania | Ich właściwości nie zależą od utrzymania mikroorganizmów przy życiu. Wiele preparatów nie wymaga chłodzenia, ale zawsze należy przestrzegać informacji na etykiecie. | Żywotność mikroorganizmów może zależeć od temperatury, wilgotności, tlenu, czasu i warunków przechowywania. |
| Zależność od środowiska przewodu pokarmowego | Nie wymagają przeżycia bakterii ani kolonizacji jelita. Ich składniki nadal oddziałują jednak w określonym środowisku biologicznym, dlatego indywidualna odpowiedź może się różnić. | Mikroorganizmy muszą zachować żywotność w ilości odpowiedniej dla konkretnego produktu. Nie wszystkie probiotyki muszą trwale kolonizować jelita. |
| Powtarzalność składu podczas stresu | Ilość nieożywionych składników preparatu nie zależy od przeżywalności bakterii. Nie oznacza to jednak gwarancji identycznego efektu u każdej osoby. | Na liczbę żywych mikroorganizmów mogą wpływać warunki produkcji, przechowywania i stosowania. Właściwości zależą od konkretnego szczepu i dawki. |
Rozróżnienie to może być istotne, ponieważ stres może wpływać na motorykę, układ odpornościowy, barierę jelitową oraz środowisko przewodu pokarmowego. Podejście postbiotyczne nie polega na natychmiastowej „wymianie” mikrobioty. Dostarcza określone, nieożywione składniki preparatu, których właściwości powinny być oceniane na podstawie dokumentacji konkretnej formulacji.
Jak składniki postbiotyczne są badane w kontekście jelit?
W badaniach dotyczących składników pochodzenia mikrobiologicznego analizuje się między innymi ich możliwe interakcje z nabłonkiem jelitowym, komórkami układu odpornościowego, receptorami oraz szlakami sygnalizacyjnymi osi jelita–mózg.
Do często badanych substancji należą krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, takie jak maślan, oraz niektóre składniki ścian komórkowych mikroorganizmów. Beta-glukany również są przedmiotem badań immunologicznych, ale ich właściwości zależą od źródła, struktury, dawki i sposobu przygotowania.
Nie każdy postbiotyk zawiera maślan lub beta-glukany, a wyników badań jednego składnika nie można automatycznie przenosić na dowolny suplement postbiotyczny.
Badania mechanistyczne i kliniczne analizują między innymi barierę jelitową, komunikację immunologiczną i wybrane parametry przewodu pokarmowego. Nie są to jednak uniwersalne, zatwierdzone oświadczenia zdrowotne dla całej kategorii postbiotyków.
Postbiotyk nie powinien być przedstawiany jako produkt leczący stres, stany lękowe, depresję, dysbiozę, zwiększoną przepuszczalność jelit ani choroby przewodu pokarmowego. Suplementacja może jedynie uzupełniać dietę i szerszy sposób dbania o zdrowie.
Dlaczego postbiotyk może odpowiadać osobom prowadzącym intensywny tryb życia?
Probiotyki mogą być użyteczne w określonych sytuacjach, ale żywe mikroorganizmy mogą być wrażliwe na temperaturę, wilgoć, tlen i warunki przechowywania. Dla osoby, która poszukuje stabilnej formuły niewymagającej obecności żywych bakterii, postbiotyk może stanowić inne rozwiązanie technologiczne.
SUPER BIOTICS™ od PRIME NEXT GENERATION zawiera kompleks postbiotyczny, beta-glukany pochodzące z Saccharomyces cerevisiae, witaminę D3 i foliany. Produkt nie zawiera żywych bakterii i nie wymaga przechowywania w lodówce.
Witamina D i foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany pomagają również w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Są to zatwierdzone oświadczenia dotyczące witaminy D i folianów. Nie stanowią one potwierdzenia, że kompleks postbiotyczny leczy stres, poprawia nastrój lub przywraca równowagę osi jelita–mózg.
Jak wspierać jelita w okresach zwiększonego stresu?
Kiedy poziom stresu jest wysoki, proste i regularne nawyki mogą tworzyć bardziej stabilne warunki dla przewodu pokarmowego. Warto rozpocząć od podstaw: chronić stałe godziny snu, regularnie się poruszać i każdego dnia znaleźć krótki czas na spokojne oddychanie, ćwiczenia relaksacyjne, uważność lub inną metodę obniżania napięcia.
Nawyki te nie muszą być skomplikowane. Większe znaczenie ma ich powtarzalność niż perfekcyjne wykonywanie. Regularna rutyna może pomagać w utrzymaniu przewidywalności posiłków, snu i aktywności, co jest istotne również dla układu pokarmowego.
Sposób żywienia jest kolejnym praktycznym elementem. W miarę indywidualnej tolerancji warto uwzględniać produkty zawierające błonnik, takie jak warzywa, owoce, rośliny strączkowe, płatki owsiane, pełnoziarniste produkty zbożowe, orzechy i nasiona.
Niektóre rodzaje błonnika mogą być wykorzystywane przez mikroorganizmy jelitowe jako substraty do fermentacji. W jej wyniku mogą powstawać metabolity, w tym krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.
W okresach stresu częściej wybierane mogą być produkty wysokoprzetworzone, bardzo słodkie lub szczególnie intensywne smakowo. Taki wzorzec żywieniowy może wpływać na środowisko mikrobiologiczne. Jednocześnie metabolity i cząsteczki sygnałowe związane z mikrobiotą mogą uczestniczyć w regulacji apetytu, metabolizmu i zachowania żywieniowego.
Badania dotyczące zależności pomiędzy stresem a mikrobiotą opisują, w jaki sposób stres psychologiczny może sprzyjać zmianom nawyków żywieniowych oraz jak dieta może wpływać na mikroorganizmy jelitowe.
Odpowiednio dobrany postbiotyk może być stosowany obok tych działań, ale nie zamiast nich. Dieta, sen, aktywność fizyczna, nawodnienie i sposoby radzenia sobie ze stresem tworzą podstawę codziennego funkcjonowania.
Postbiotyk dostarcza określone nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki i może być wygodny dla osób, które nie chcą stosować żywych kultur. Nie oznacza to jednak, że preparat samodzielnie zneutralizuje wpływ długotrwałego stresu.
Praktyczna rutyna może rozpocząć się od jednego regularnego posiłku, jednego dobrze tolerowanego źródła błonnika, krótkiego spaceru i stałej pory snu. Kolejne zmiany warto wprowadzać stopniowo, obserwując indywidualną reakcję organizmu.
Jeżeli objawy trawienne są uporczywe, nasilone lub pojawiły się niedawno, należy porozmawiać z lekarzem. Poniższa sekcja odpowiada na najczęstsze pytania dotyczące stresu i zdrowia jelit oraz roli postbiotyków w szerszym planie dbania o organizm.
Najczęściej zadawane pytania
Jak przewlekły stres wpływa na zdrowie układu pokarmowego?
Przewlekły stres może wpływać na motorykę przewodu pokarmowego, czucie trzewne, wydzielanie, funkcjonowanie bariery jelitowej i komunikację pomiędzy mózgiem a jelitami.
U części osób może to współwystępować ze wzdęciami, gazami, zmianami rytmu wypróżnień, bólem brzucha lub większą wrażliwością na sygnały płynące z przewodu pokarmowego.
Przegląd dotyczący stresu i osi jelita–mózg opisuje te zjawiska jako element rozbudowanej reakcji fizjologicznej obejmującej jelitowy układ nerwowy, odporność, mikrobiotę i barierę jelitową.
Objawów nie należy jednak automatycznie przypisywać stresowi. Mogą one mieć również inne przyczyny wymagające diagnostyki.
Czy stres może zaburzać mikrobiotę jelitową?
Badania wskazują, że stres psychologiczny może wpływać na skład i funkcjonowanie mikrobioty poprzez hormony stresu, sygnalizację immunologiczną i autonomiczny układ nerwowy.
Stres może także zmieniać sposób żywienia, sen i aktywność fizyczną, co dodatkowo wpływa na środowisko jelitowe.
Przegląd badań nad stresem i mikrobiotą przedstawia te wzajemnie powiązane mechanizmy.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba odczuwająca stres ma dysbiozę ani że pojedynczy komercyjny test mikrobioty pozwala jednoznacznie określić przyczynę objawów.
Jak postbiotyki mogą być związane ze zdrowiem jelit?
Postbiotyki zawierają nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, a nie żywe bakterie. W zależności od zastosowanego preparatu są badane pod kątem ich interakcji z nabłonkiem jelitowym, układem odpornościowym i szlakami sygnalizacyjnymi.
Nie wymagają utrzymywania żywotności ani kolonizacji jelit. Mogą również charakteryzować się większą stabilnością podczas przechowywania niż niektóre preparaty zawierające żywe mikroorganizmy.
Potencjalne właściwości zależą jednak od konkretnej formulacji. Nie wolno zakładać, że każdy postbiotyk wspiera barierę jelitową, zmniejsza stan zapalny lub wpływa na stres.
Jak ograniczyć wpływ stresu na jelita?
Nie zawsze można usunąć źródło stresu, ale można wspierać organizm poprzez regularny sen, aktywność fizyczną, odpowiednie nawodnienie, spokojne spożywanie posiłków, produkty zawierające błonnik oraz praktyki pomagające zmniejszać napięcie.
Warto również ograniczyć nadmierne spożycie alkoholu, dużych ilości kofeiny i produktów, które indywidualnie nasilają objawy trawienne.
Jeżeli objawy są silne, uporczywe, nowe lub towarzyszą im utrata masy ciała, krew w stolcu, gorączka, niedokrwistość, nocne dolegliwości albo znaczne osłabienie, konieczna jest konsultacja lekarska.
Czy stres może wpływać na nastrój poprzez jelita?
Jelita i mózg komunikują się w obu kierunkach poprzez drogi neuronalne, hormonalne, immunologiczne i metaboliczne. Mikroorganizmy jelitowe mogą uczestniczyć w metabolizmie tryptofanu, wytwarzaniu metabolitów oraz regulowaniu różnych cząsteczek sygnałowych.
Zależności te mogą wpływać na procesy związane z zachowaniem i samopoczuciem, ale większość mechanizmów jest złożona, a część dowodów pochodzi z badań laboratoryjnych i badań na zwierzętach.
Nie oznacza to, że wsparcie jelit zastępuje pomoc w przypadku przewlekłego stresu, stanów lękowych, depresji lub innych problemów zdrowia psychicznego. Może być jedynie jednym z elementów szerszego podejścia do codziennego funkcjonowania.
Chcesz zadbać o codzienną rutynę jelita–odporność?
Kiedy intensywny tryb życia utrudnia utrzymanie regularnej diety i suplementacji, prosta, stabilna formuła może być łatwiejsza do włączenia do codziennego planu.
SUPER BIOTICS™ od PRIME NEXT GENERATION zawiera kompleks postbiotyczny 550 mg, beta-glukany pochodzące z Saccharomyces cerevisiae, witaminę D3 i foliany.
Produkt nie zawiera żywych bakterii i nie wymaga przechowywania w lodówce. Witamina D oraz foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany pomagają również w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych i przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Sprawdź SUPER BIOTICS™ i poznaj postbiotyczną formułę PRIME NEXT GENERATION.
Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Suplement diety nie jest lekiem i nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom.
Źródła wiedzy
- Salminen S., Collado M.C., Endo A. i wsp. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2021;18(9):649–667. doi: 10.1038/s41575-021-00440-6. Publikacja przedstawia naukową definicję postbiotyku jako preparatu zawierającego nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, który przynosi korzyść zdrowotną gospodarzowi. Autorzy podkreślają, że korzyść musi zostać wykazana dla konkretnego, odpowiednio scharakteryzowanego preparatu. Zobacz publikację.
- Madison A., Kiecolt-Glaser J.K. Stress, depression, diet, and the gut microbiota: human–bacteria interactions at the core of psychoneuroimmunology and nutrition. Current Opinion in Behavioral Sciences. 2019;28:105–110. doi: 10.1016/j.cobeha.2019.01.011. Przegląd opisuje dwukierunkowe zależności pomiędzy stresem, sposobem żywienia, mikrobiotą jelitową, układem odpornościowym i zachowaniem. Omawia również wpływ hormonów stresu, procesów zapalnych i autonomicznego układu nerwowego na środowisko jelitowe. Zobacz publikację.
- Leigh S.J., Uhlig F., Wilmes L. i wsp. The impact of acute and chronic stress on gastrointestinal physiology and function: a microbiota–gut–brain axis perspective. The Journal of Physiology. 2023;601(20):4491–4538. doi: 10.1113/JP281951. Publikacja analizuje wpływ ostrego i przewlekłego stresu na motorykę przewodu pokarmowego, czucie trzewne, jelitowy układ nerwowy, mikrobiotę, odporność, funkcjonowanie bariery jelitowej oraz komunikację w obrębie osi jelita–mózg. Zobacz publikację.
- Madison A.A., Bailey M.T. Stressed to the Core: Inflammation and Intestinal Permeability Link Stress-Related Gut Microbiota Shifts to Mental Health Outcomes. Biological Psychiatry. 2024;95(4):339–347. doi: 10.1016/j.biopsych.2023.10.014. Przegląd omawia związki pomiędzy przewlekłym stresem, zmianami mikrobioty, funkcjonowaniem bariery jelitowej, przepuszczalnością jelit i aktywnością procesów zapalnych. Publikacja przedstawia zarówno dane przedkliniczne, jak i dostępne obserwacje dotyczące ludzi. Zobacz publikację.
- Wei L., Singh R., Ghoshal U.C. Enterochromaffin Cells–Gut Microbiota Crosstalk: Underpinning the Symptoms, Pathogenesis, and Pharmacotherapy in Disorders of Gut-Brain Interaction. Journal of Neurogastroenterology and Motility. 2022;28(3):357–375. doi: 10.5056/jnm22008. Publikacja opisuje komunikację pomiędzy komórkami enterochromafinowymi a mikrobiotą jelitową. Wskazuje, że komórki enterochromafinowe przewodu pokarmowego wytwarzają około 90–95% serotoniny obecnej w organizmie oraz omawia jej rolę w motoryce, wydzielaniu i czuciu trzewnym. Serotonina jelitowa nie jest jednak tym samym co serotonina działająca w ośrodkowym układzie nerwowym. Zobacz publikację.
- Komisja Europejska. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności. Dokument stanowi podstawę prawną stosowania zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych odnoszących się między innymi do witaminy D i folianów. Witamina D oraz foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany pomagają także w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Zobacz dokument.
